Tâm lý học tư pháp VNU – Đáp án trắc nghiệm Đại học Quốc gia Hà Nội (File DOCX)

Tâm lý học tư pháp VNU – Nội dung trọng tâm

Tâm lý học tư pháp là chuyên ngành nghiên cứu các hiện tượng, đặc điểm và quy luật tâm lý biểu hiện trong quá trình thực hiện tội phạm, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và các hoạt động tư pháp có liên quan.

Tài liệu Đáp án trắc nghiệm Tâm lý học tư pháp VNU gồm 59 trang, hỗ trợ sinh viên luyện tập câu hỏi, kiểm tra kiến thức, đối chiếu đáp án, hệ thống các nội dung trọng tâm và hỗ trợ ôn tập, ôn thi hiệu quả.

Khái niệm Tâm lý học tư pháp

Sinh viên cần nắm được:

Khái niệm Tâm lý học tư pháp.

Các hiện tượng tâm lý trong hoạt động tư pháp.

Các đặc điểm tâm lý của những chủ thể tham gia hoạt động tư pháp.

Các quy luật tâm lý biểu hiện trong quá trình thực hiện tội phạm.

Tâm lý trong điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

2. Ý nghĩa của Tâm lý học tư pháp

Nội dung tài liệu đề cập đến ý nghĩa ứng dụng của Tâm lý học tư pháp trong:

Hỗ trợ xác định sự thật khách quan của vụ án.

Nâng cao hiệu quả của hoạt động tư pháp.

Hỗ trợ hoạt động giáo dục, cảm hóa người phạm tội.

Góp phần phòng ngừa tội phạm.

Bổ sung hiểu biết về đời sống tâm lý con người trong lĩnh vực tư pháp.

3. Nguyên tắc nghiên cứu Tâm lý học tư pháp

Một số nguyên tắc được đề cập trong tài liệu gồm:

Nguyên tắc phát triển.

Quyết định luận xã hội.

Sự thống nhất giữa tâm lý, nhân cách và hoạt động.

Các nguyên tắc này là cơ sở để tiếp cận và phân tích những hiện tượng tâm lý trong hoạt động tư pháp.

4. Cấu trúc tâm lý của hoạt động tư pháp

Cấu trúc tâm lý của hoạt động tư pháp bao gồm nhiều hoạt động có quan hệ với nhau:

Hoạt động nhận thức.

Hoạt động thiết kế.

Hoạt động giáo dục.

Hoạt động giao tiếp.

Hoạt động tổ chức.

Hoạt động chứng nhận.

Mỗi hoạt động giữ vai trò khác nhau tùy từng giai đoạn của quá trình tư pháp.

5. Hoạt động nhận thức trong tư pháp

Hoạt động nhận thức có vai trò quan trọng trong quá trình thu thập, xử lý và đánh giá thông tin.

Nội dung cần chú ý:

Tính trực tiếp và gián tiếp của quá trình nhận thức.

Khối lượng thông tin cần xử lý.

Giới hạn về thời gian.

Màu sắc xúc cảm trong hoạt động nhận thức.

Vai trò của hoạt động nhận thức trong giai đoạn điều tra.

6. Hoạt động thiết kế trong tư pháp

Hoạt động thiết kế có thể bao gồm:

Dự đoán diễn biến và kết quả của hoạt động.

Xây dựng giả thiết.

Lập kế hoạch.

Xác định phương hướng và các bước thực hiện.

Ra quyết định trên cơ sở thông tin và chứng cứ đã thu thập.

Trong hoạt động xét xử, kết quả thiết kế có thể gắn với quyết định của Hội đồng xét xử.

7. Hoạt động giáo dục trong tư pháp

Hoạt động giáo dục hướng đến những mục đích đặc biệt như:

Giáo dục ý thức pháp luật.

Cảm hóa người phạm tội.

Hình thành thái độ phù hợp đối với hành vi đã thực hiện.

Phòng ngừa hành vi vi phạm.

Hỗ trợ quá trình giáo dục, cải tạo phạm nhân.

Tính chất và điều kiện giáo dục có thể khác nhau giữa điều tra, xét xử và cải tạo.

8. Hoạt động giao tiếp trong tư pháp

Giao tiếp trong hoạt động tư pháp có những đặc điểm riêng.

Nội dung tài liệu đề cập đến:

Giao tiếp chính thức, công vụ.

Giao tiếp có điều khiển.

Giao tiếp trong hỏi cung.

Giao tiếp khi lấy lời khai.

Giao tiếp trong hoạt động đối chất.

Giao tiếp tại phiên tòa.

Giao tiếp trong quá trình nghị án.

9. Hoạt động tổ chức trong tư pháp

Hoạt động tổ chức tạo ra những điều kiện cần thiết để thực hiện hoạt động tư pháp.

Có thể bao gồm:

Xác định nhiệm vụ.

Xác định phương pháp thực hiện.

Phân bổ con người.

Chuẩn bị phương tiện.

Tổ chức những người tham gia.

Kiểm tra và đánh giá kết quả.

10. Hoạt động chứng nhận trong tư pháp

Hoạt động chứng nhận liên quan đến:

Ghi nhận thông tin.

Công nhận thông tin đã thu thập.

Lưu giữ thông tin.

Lập các tài liệu, biên bản cần thiết.

Ví dụ trong tài liệu có nội dung về việc ghi chép hỏi cung và ký xác nhận biên bản.

11. Khái niệm tác động tâm lý

Tác động tâm lý được hiểu là những cách thức và biện pháp được sử dụng nhằm ảnh hưởng hoặc làm thay đổi những đặc điểm tâm lý, nhân cách của con người để đạt mục đích nhất định.

Tác động tâm lý trong hoạt động tư pháp cần gắn với:

Đối tượng cụ thể.

Mục đích cụ thể.

Đặc điểm tâm lý của đối tượng.

Hoàn cảnh của hoạt động tư pháp.

12. Các phương pháp nghiên cứu tâm lý

Tài liệu đề cập nhiều phương pháp được sử dụng để tìm hiểu tâm lý đối tượng, như:

Quan sát.

Đàm thoại.

Thực nghiệm.

Phân tích sản phẩm hoạt động.

Phân tích nhóm, tập thể.

Nghiên cứu thông tin và tài liệu liên quan.

Mỗi phương pháp được lựa chọn tùy đối tượng và mục đích nghiên cứu.

13. Các phương pháp tác động tâm lý

Một số phương pháp tác động tâm lý xuất hiện nhiều trong hệ thống câu hỏi:

Thuyết phục.

Mệnh lệnh.

Truyền đạt thông tin.

Ám thị trực tiếp.

Ám thị gián tiếp.

Giao tiếp tâm lý có điều khiển.

Đặt và thay đổi vấn đề tư duy.

Sinh viên cần phân biệt mục đích và trường hợp sử dụng của từng phương pháp.

14. Tâm lý người phạm tội

Nội dung tài liệu đề cập đến những đặc điểm tâm lý của người phạm tội trước, trong và sau khi thực hiện hành vi.

Các vấn đề thường gặp:

Trạng thái căng thẳng.

Lo sợ bị phát hiện và trừng trị.

Nhận thức về hậu quả của hành vi.

Ăn năn, hối hận.

Tìm cách đối phó với cơ quan điều tra.

Những biểu hiện tâm lý và hành vi sau khi phạm tội.

15. Động cơ của hành vi phạm tội

Động cơ phạm tội liên quan đến những yếu tố tâm lý bên trong thúc đẩy cá nhân thực hiện hành vi.

Sinh viên cần phân biệt:

Động cơ.

Nhu cầu.

Mục đích.

Phương thức thực hiện hành vi.

Quyết định thực hiện hành vi.

16. Mục đích của hành vi phạm tội

Mục đích phạm tội được xem xét dưới góc độ kết quả mà người phạm tội mong muốn đạt được thông qua việc thực hiện hành vi.

Khi làm bài cần phân biệt mục đích với:

Động cơ thúc đẩy.

Hậu quả thực tế xảy ra.

Phương thức thực hiện.

Điều kiện, hoàn cảnh phạm tội.

17. Phương thức thực hiện hành vi phạm tội

Phương thức thực hiện hành vi phạm tội liên quan đến hệ thống phương pháp được lựa chọn để đạt mục đích đã hình thành.

Việc lựa chọn phương thức có thể gắn với:

Động cơ.

Mục đích.

Đặc điểm tâm lý của người thực hiện.

Hoàn cảnh cụ thể.

18. Quyết định thực hiện hành vi phạm tội

Quyết định thực hiện hành vi phạm tội thể hiện sự lựa chọn cuối cùng về:

Mục đích.

Phương án.

Phương tiện.

Cách thức thực hiện.

Quyết định cũng thể hiện ý chí, lý trí và thái độ của người thực hiện đối với hành vi và hậu quả của hành vi.

19. Điều kiện và hoàn cảnh phạm tội

Điều kiện, hoàn cảnh phạm tội có thể liên quan đến:

Không gian.

Thời gian.

Những sự kiện có liên quan.

Tác động của môi trường.

Những tình huống bên ngoài ảnh hưởng đến cá nhân.

Cần phân biệt điều kiện, hoàn cảnh với động cơ bên trong của hành vi.

20. Tâm lý bị can trong giai đoạn điều tra

Tài liệu đề cập nhiều câu hỏi về đặc điểm tâm lý của bị can.

Các vấn đề cần chú ý:

Trạng thái căng thẳng.

Lo lắng và sợ bị phát hiện.

Mâu thuẫn nội tâm.

Xu hướng vừa muốn giao tiếp, vừa sợ giao tiếp với điều tra viên.

Khả năng chủ động hoặc thụ động trong hành vi.

Ảnh hưởng của cảm xúc tới quá trình khai báo.

21. Tâm lý trong hoạt động hỏi cung bị can

Trong hoạt động hỏi cung, điều tra viên có vai trò thiết lập, định hướng và điều khiển giao tiếp.

Các phương pháp có thể xuất hiện trong câu hỏi:

Đàm thoại.

Quan sát.

Thuyết phục.

Truyền đạt thông tin.

Đặt và thay đổi vấn đề tư duy.

Các phương pháp tác động phù hợp với tình huống.

22. Tâm lý trong hoạt động lấy lời khai

Hoạt động lấy lời khai liên quan đến người làm chứng và người bị hại.

Sinh viên cần chú ý:

Diễn biến tâm lý của người được hỏi.

Trạng thái cảm xúc.

Khả năng tái hiện thông tin.

Những trở ngại tâm lý.

Phương pháp hỗ trợ người được hỏi nhớ lại các tình tiết cần thiết.

23. Tâm lý người làm chứng

Người làm chứng có thể xuất hiện trạng thái căng thẳng, đặc biệt khi tham gia phiên tòa.

Một số nguyên nhân được tài liệu đề cập:

Sự có mặt của nhiều người.

Lo sợ bị trả thù.

Sự có mặt của bị cáo hoặc người bị hại.

Phản ứng của những người tham dự.

Những xúc cảm trái ngược.

24. Hoạt động đối chất

Đối chất là một dạng giao tiếp đặc biệt trong điều tra.

Điều tra viên có thể cần:

Điều khiển giao tiếp.

Nhận diện biểu hiện tâm lý của các bên.

Xử lý trường hợp có dấu hiệu thông cung.

Sử dụng những phương pháp tác động tâm lý phù hợp.

Làm rõ những thông tin mâu thuẫn.

25. Tâm lý trong hoạt động xét xử

Hoạt động xét xử bao gồm nhiều giai đoạn tâm lý khác nhau:

Xét hỏi.

Tranh luận.

Nghị án.

Ra quyết định.

Hoạt động nhận thức trong xét xử có thể được thực hiện thông qua cả con đường trực tiếp và gián tiếp.

26. Tâm lý trong giai đoạn xét hỏi tại phiên tòa

Trong xét hỏi tại phiên tòa:

Thẩm phán – chủ tọa giữ vai trò quan trọng trong điều khiển hoạt động.

Hội đồng xét xử thu thập và kiểm tra thông tin.

Đại diện Viện kiểm sát và luật sư có thể tham gia xét hỏi.

Các phương pháp tác động tâm lý có thể được sử dụng phù hợp với từng tình huống.

27. Tâm lý trong tranh luận tại phiên tòa

Tranh luận tại phiên tòa tạo điều kiện để Hội đồng xét xử tiếp nhận các quan điểm khác nhau về vụ án.

Các chủ thể có thể gồm:

Hội đồng xét xử.

Kiểm sát viên.

Luật sư.

Những người tham gia tố tụng có liên quan.

Tài liệu có nhiều câu hỏi về phương pháp tác động tâm lý giữa các chủ thể trong quá trình tranh luận.

28. Tâm lý trong hoạt động nghị án

Nghị án liên quan đến quá trình các thành viên Hội đồng xét xử xem xét và quyết định vụ án.

Nội dung cần chú ý:

Giao tiếp giữa các thành viên Hội đồng xét xử.

Vai trò của thẩm phán – chủ tọa.

Hoạt động thuyết phục.

Truyền đạt thông tin.

Tính tập thể của kết quả quyết định.

29. Tâm lý trong giáo dục, cải tạo phạm nhân

Hoạt động giáo dục giữ vai trò quan trọng trong quá trình cải tạo phạm nhân.

Nội dung tài liệu đề cập:

Tâm lý phạm nhân khi mới vào môi trường cải tạo.

Hoạt động lao động và học tập.

Quan hệ giữa các phạm nhân.

Tác động của cán bộ quản giáo.

Các phương pháp giáo dục và tác động tâm lý.

Sự chuyển biến tâm lý trong quá trình cải tạo.

30. Tâm lý phạm nhân khi thích nghi với môi trường cải tạo

Khi mới vào môi trường cải tạo, phạm nhân có thể xuất hiện trạng thái căng thẳng và khó thích nghi.

Cán bộ quản giáo có thể vận dụng các phương pháp tâm lý nhằm:

Tìm hiểu tâm lý phạm nhân.

Giúp giải tỏa căng thẳng.

Hỗ trợ thích nghi với điều kiện sống mới.

Hình thành thái độ tích cực đối với quá trình cải tạo.

31. Tâm lý phạm nhân trước khi mãn hạn tù

Trước khi mãn hạn tù, phạm nhân có thể có những trạng thái như:

Nôn nóng, chờ đợi thay đổi.

Băn khoăn về cuộc sống tương lai.

Lo lắng về thái độ của gia đình và cộng đồng.

Căng thẳng do những nhu cầu chưa được thỏa mãn đầy đủ.

Cán bộ quản giáo có thể sử dụng những phương pháp tâm lý phù hợp để hỗ trợ họ.

32. Nhóm phạm nhân và quan hệ giao tiếp

Nhóm phạm nhân có những đặc điểm riêng so với nhóm xã hội thông thường.

Tài liệu đề cập:

Những lệch lạc về tâm lý và chuẩn mực hành vi.

Khả năng xảy ra mâu thuẫn, xung đột.

Việc cá nhân không thể tự do lựa chọn hoặc thay đổi nhóm.

Ảnh hưởng của các thành viên trong nhóm đối với nhau.

33. Xã hội hóa cá nhân

Nội dung tài liệu có các câu hỏi về quá trình xã hội hóa cá nhân.

Các yếu tố được đề cập gồm:

Giá trị văn hóa xã hội.

Quy phạm đạo đức xã hội.

Kỹ năng thiết yếu.

Ngôn ngữ.

Tác động qua lại giữa cá nhân và xã hội.

34. Vai trò xã hội và sự hình thành đặc điểm tâm lý

Những lệch lạc tâm lý có thể liên quan đến:

Quá trình thực hiện vai trò xã hội.

Quan hệ giao tiếp.

Tiếp thu kinh nghiệm xã hội.

Môi trường xã hội không thuận lợi.

Thái độ của cá nhân đối với vai trò của bản thân.

35. Nhu cầu và đặc điểm tâm lý của người phạm tội

Tài liệu có nội dung về hệ thống nhu cầu của người phạm tội, trong đó người học cần chú ý đến:

Mức độ của các nhu cầu.

Tính nghèo nàn hoặc hạn hẹp của hệ thống nhu cầu.

Những nhu cầu thiếu lành mạnh.

Mối liên hệ giữa nhu cầu với động cơ và hành vi.

36. Phương pháp ôn tập Tâm lý học tư pháp

Để sử dụng tài liệu hiệu quả, sinh viên nên:

Tự làm câu hỏi trước khi xem đáp án.

Chia câu hỏi theo từng nhóm kiến thức.

Đánh dấu những câu trả lời sai.

So sánh những khái niệm dễ nhầm lẫn.

Ôn tập lại những câu thường sai.

Kết hợp tài liệu trắc nghiệm với giáo trình, bài giảng và đề cương học phần.

Tài liệu đáp án trắc nghiệm nên được sử dụng như một nguồn hỗ trợ luyện tập, kiểm tra kiến thức và hỗ trợ ôn tập, ôn thi hiệu quả.